Trzech rzeczy, a jedną z nich jest pomieszczenie. Tuner w telefonie czyta mikrofon, więc telewizor, drugi grający albo wentylator podadzą mu zły dźwięk. Potrzebujesz ciszy, instrumentu w temperaturze pokojowej i tyle kalafonii, żeby utrzymać dźwięk cztery albo pięć sekund; gasnący dźwięk nie daje detektorowi niczego, za co mógłby się uchwycić. Sprawdź najpierw, jakie masz dostrajacze: większość skrzypiec szkolnych ma go tylko na strunie e, a pozostałe trzy kręci się kołkiem. String Tuner: Violin & Cello pobierzesz darmowo w App Store.

Zacznij od a, bo z tej struny wynika każde inne odniesienie. Przy współczesnym stroju cztery puste struny leżą na g małym 196,00 Hz, d1 293,66 Hz, a1 440,00 Hz i e2 659,26 Hz. To nie są przypadkowe liczby do zapamiętania: oktawa to stosunek 2:1 podzielony na 12 równych półtonów, każdy o stosunku około 1,059, a każda struna leży siedem półtonów od sąsiedniej, więc siedmiokrotne podzielenie albo pomnożenie 440 przez 1,059 wypada dokładnie na każdą z tych wartości. Nastrój a, potem d, potem g, potem e, a na końcu wróć do a, bo ruszenie trzech kołków zmienia naprężenie płyty na tyle, że przesuwa pierwszą ustawioną strunę.

Bo dźwięk smyczkowy jest najtrudniejszym wejściem, jakie dostaje detektor wysokości. School of Physics UNSW w Sydney mówi to bez ozdobników: po szarpnięciu wysokie składowe gasną szybko i zostaje tylko ton podstawowy oraz kilka słabych niskich składowych, natomiast smyczkowanie utrzymuje bogate widmo harmoniczne. Te dodatkowe składowe są dokładnymi wielokrotnościami, bo n-ty mod ma częstotliwość n razy większą od podstawowej, więc puste g przy 196,00 Hz brzmi jednocześnie 392,00 i 588,00 Hz, kiedy kręcisz kołkiem. Dodaj vibrato, które płynnie przesuwa wysokość, i tani detektor pokaże oktawę zamiast struny. Praktyczna rada: prowadź smyczek równo w okolicy środka, bez vibrata, i pozwól dźwiękowi się ustabilizować, zanim odczytasz wskazówkę.

Ten wers pochodzi z własnego opisu aplikacji w App Store i wskazuje nawyk, który warto zbudować: ekran do sprawdzania, ucho do decydowania.

Bliżej niż twoje ucho, ale nie idealnie. Odchylenie mierzy się w centach, 100 na półton. Badanie z 2017 roku w Scientific Reports sprawdziło 918 osób i wykazało mediankowy próg 8,41 Hz, czyli 14,50 centa, dla rozróżnienia dwóch wysokości; słuchacze z formalnym wykształceniem muzycznym doszli do 12,85 centa, a najlepsze pięć procent do 6,19. Zmieszczenie się w 5 centach jest więc już poniżej tego, co niemal nikt w pomieszczeniu usłyszy, a gonienie ostatniego centa na strunie smyczkowej marnuje czas ćwiczenia, dla którego otworzyłeś futerał.

Wciskaj kołek do wewnątrz, kręcąc małymi ruchami i zawsze prowadząc smyczek, żeby słyszeć, gdzie idzie wysokość. Kręć od siebie, żeby podnieść, do siebie, żeby obniżyć, i zatrzymaj się w chwili, w której aplikacja mija środek, zamiast przeskakiwać i wracać; każde przejście dodaje cykl rozciągania. Jeśli kołek odskakuje z powrotem, stożek jest wysuszony i to robota dla lutnika, a nie problem strojenia. Używaj dostrajacza przy e, kiedy go masz: e jest najcieńszą struną i tą, która pęka, a dostrajacz rusza ją o kilka centów na obrót, nie o półton.

Kiedy problemem nie jest wysokość. Struna, która nie trzyma przez noc, odskakujący kołek, brzęczenie na jednym dźwięku albo podstawek przechylony do przodu to usterki fizyczne, a tuner dalej będzie mówił, że dźwięk jest dobry, podczas gdy instrument się psuje. Nowe struny też rozciągają się kilka dni i opadną w ciągu godziny, cokolwiek pokazała aplikacja. A w rozgrzewalni z piętnastoma innymi grającymi żaden tuner mikrofonowy nie oddzieli twojego a od ich; do tego służy tuner na klips działający przez kontakt.